The Native Circle.

Mitayue Oyasin.

Op hun gezicht moesten ze een zwarte cirkel aanbrengen, want die herinnert ons eraan dat 'Wakan-Tanka' net als de cirkel geen einde kent. Ik heb al eerder gezegd dat de cirkel veel kracht vertegenwoordigt. De vogels zijn zich hiervan bewust, want zij vliegen in cirkels en bouwen hun nesten in de vorm van een cirkel. De prairiewolven weten dit ook, want zij wonen in ronde holen in de grond. Daarna moesten de dansers een zwarte lijn trekken van hun voorhoofd naar een punt tussen de ogen. En op beide wangen moesten zij lijnen aanbrengen die naar hun kin liepen, want de cirkel en de drie lijnen representeren de krachten van de vier windstreken. Bovendien werden er zwarte strepen getrokken rond polsen, ellebogen, bovenarmen en enkels. Zwart is voor ons de kleur der onwetendheid, en deze zwarte strepen duiden op de banden die ons aan de aarde vastketenen. Ik wil er hier op wijzen dat natuurlijk geen zwarte strepen op de borst geschilderd worden, want daar worden de riemen, als lichtstralen van 'Wakan-Tanka', in het vlees vastgemaakt. Als we onszelf van de riemen losrukken, is het net alsof de geest uit ons donkere lichaam wordt bevrijd. Bij de eerste keer dat de zonnedans werd uitgevoerd werden alle mannen op deze manier beschilderd. Pas sinds kort worden de dansers met verschillende motieven beschilderd die betrekking hebben op het visioen dat zij hebben mogen ontvangen.

Nadat alle dansers waren beschilderd, zuiverden zij zichzelf in de rook van sweetgrass en hingen zij de symbolen om die ik eerder heb beschreven. De danser die had beloofd de vier bizonschedels mee te zullen torsen, droeg de uitgesneden vorm van de bizon op zijn borst. Zijn hoofd was getooid met horens van salie. Toen alle voorbereidingen waren getroffen, begaven de dansers zich naar de westkant van de voet van de heilige boom en keken om­ hoog naar de top. Terwijl zij hun rechterhand ophieven en op de fluitjes van adelaarsbot bliezen, sprak 'Strekt-zich-uit' een gebed uit. "0 Grootvader, 'Wakan-Tanka', buig u voorover en laat uw blik op mij rusten terwijl ik mijn hand naar u ophef. Gij ziet hier de gezichten van mijn volk. Gij ziet de vier Krachten van het universum en gij hebt ons ook bij de vier windstreken gezien. Gij hebt de heilige plek kunnen aanschouwen en het heilige middelpunt dat wij hebben aangelegd en waar wij zullen lijden. Ik bied u alle smarten aan die wij zullen verduren voor het welzijn van ons volk. Nu ik hier voor u sta, is mijn hoofd verrijkt met een stralende dag, en dit brengt mij nader tot u, 0 'Wakan-Tanka'. Het is uw licht dat met het ochtendgloren van de dag tot ons komt en de hemel doet opklaren. Ik sta met mijn beide voeten op uw heilige aarde. Wees mij genadig, 0 Grote Geest, opdat mijn volk moge leven!"

Daarna zongen de zangers in koor: "O 'Wakan-Tanka', wees mij genadig! Ik doe dit opdat mijn volk moge leven!"  De dansers wendden zich vervolgens allemaal naar het Oosten, terwijl zij in Westelijke richting opkeken naar de top van de heilige boom, en zij hieven al zingend hun handen ten hemel. "O Grootvader, 0 'Wakan-Tanka', Gij hebt ons een heilig pad gegeven!"  Daarna begaven zij zich naar het Zuiden, en terwijl zij naar het Noorden keken, bliezen de dansers op hun fluitjes van adelaarsbot, terwijl de anderen zongen: "Ze zeggen dat een bizon in aantocht is, nu is hij hier al! De kracht van de bizon is in aantocht, en komt nu over ons!"  Terwijl dit lied ten gehore werd gebracht, wendden de dansers zich met een Oostwaarts gerichte blik in de richting van het Westen, waarbij zij voortdurend schrille tonen aan hun fluitjes van adelaarsbot ontlokten. Toen begaven zij zich met hun gezicht naar het Zuiden gekeerd Noordwaarts, om tenslotte met een Oostwaarts gerichte blik in de richting van het Westen te dansen. Toen begonnen alle dansers te weeklagen, en 'Strekt-zich-uit' kreeg een lange riem en twee houten pinnen in zijn handen gedrukt. Hiermee liep hij naar het midden, waar hij de heilige boom vastgreep en smeekte: "0 'Wakan-Tanka', wees mij genadig. Ik doe dit opdat mijn volk moge leven." Al weeklagend liep 'Strekt-zich-uit' naar de Noordkant van de hut en van daaruit liep hij rond in een cirkel. Bij elk van de achtentwintig palen van de hut hield hij even stil. Uiteindelijk keerde hij terug naar de Noordkant, waarna de overige dansers met een riem en pinnen in hun handen zijn voorbeeld volgden. Toen zij allen Zuidwaarts kijkend aan de Noordkant waren teruggekeerd, liep 'Strekt-zich-uit' opnieuw naar het midden en omhelsde de heilige boom met beide armen.

Terwijl de zangers en trommelaars het tempo van hun liederen en geroffel opvoerden, sprongen de helpers naar voren en grepen 'Strekt-zich-uit' hardhandig vast, waarna ze hem tegen de grond drukten. Een van de helpers trok vervolgens een stuk huid van 'Strekt-zich-uit' linker borst omhoog en dreef daar een scherpe pin doorheen. Op dezelfde wijze werd de rechter borst doorboord. De lange riem van ongelooid leer werd aan de top van de heilige boom bevestigd en de twee uiteinden ervan werden aan de pinnen in 'Strekt-zich-uit' borst vastgemaakt, waarna de helpers 'Strekt-zich-uit' opnieuw hardhandig beetpakten en omhoog trokken. Achterover hangend aan de riemen blies hij op zijn fluitje van adelaarsbot en danste net zo lang tot de riemen losscheurden uit zijn vlees. Nu wil ik je uitleggen waarom we twee riemen gebruiken, die eigenlijk bestaan uit één enkele lange riem. Deze wordt immers in het midden aan de boom vastgebonden en is vervaardigd van één enkele bizonhuid, waaruit in de vorm van een spiraal een reep leer is gesneden. Dit moet ons eraan herinneren dat hoewel het lijkt alsof we met twee riemen van doen hebben, er in feite slechts sprake is van één riem. Alleen de onwetende ziet veelheid waar eenheid bestaat. Deze waarheid omtrent de eenheid der dingen begrijpen we beter door aan dit ritueel deel te nemen en onszelf te offeren.

Na 'Strekt-zich-uit' ging de tweede danser naar het midden, en terwijl hij de heilige boom vastgreep, jammerde ook hij luidkeels. Ook hij werd bestormd door de helpers en nadat ze hem hardhandig op de grond hadden gegooid, doorboorden ze zijn rug op twee plaatsen en ook zijn linker- en rechterborst. Er werden houten pinnen door het vlees gestoten en hieraan werden vier korte riemen bevestigd. Deze moedige danser werd daarna midden tussen de vier palen geketend, zodat hij geen kant meer op kon. Aanvankelijk huilde hij. Niet zoals een kind huilt omdat het pijn heeft, maar omdat hij wist dat hij voor zijn volk leed. Hij begreep dat hij begenadigd was, omdat de vier windstreken in zijn lichaam bijeenkwamen en hij werkelijk het middelpunt vormde. Hij hief zijn armen ten hemel, blies op zijn fluit van adelaarsbot en danste tot hij zijn riemen uit zijn vlees had losgerukt. Vervolgens liep de derde danser, de man die het op zich genomen had de vier bizonschedels te dragen, naar het midden. Nadat hij de heilige boom had omhelsd, werd hij door de helpers met zijn gezicht omlaag op de grond geworpen. Er werden vier pinnen door het vlees van zijn rug geboord, waaraan de schedels werden vastgebonden. De helpers trokken aan die schedels om te zien of ze wel stevig vast zaten. Toen gaven ze de danser zijn fluit van adelaarsbot, waarop hij tijdens zijn dans onophoudelijk bleef blazen.

Je begrijpt dat de last die hij torste zeer pijnlijk was voor de danser, want bij elke beweging die hij maakte, boorden de spitse horens van de schedels zich in zijn vlees. Onze mannen waren toentertijd echter moedig en lieten niets blijken van hun pijn. Ze wilden graag lijden voor het heil van hun volk. Soms dansten vrienden of familieleden bij wijze van aanmoediging met de dansers mee. Soms ook stopte een jonge vrouw een kruid waarop ze had gekauwd in de mond van een danser die ze aardig vond. Dat deed ze om hem kracht te geven en zijn dorst te lessen. In de tussentijd gingen dans, zang en tromgeroffel onophoudelijk door. De schrille klank van de fluitjes van adelaarsbot was boven alles uit te horen. Daarna was de vierde man, degene die gezworen had twaalf stukken van zijn vlees te zullen geven, aan de beurt. Hij ging aan de voet van de boom zitten en hield deze met twee handen vast. De helpers pakten een benen priem en trokken daarmee stukjes schoudervlees omhoog, waarvan ze de bovenkant los staken. Van beide schouders haalden ze zes stukjes vlees af, die als offergave aan de voet van de boom werden achtergelaten. Daarna stond de man op en danste hij samen met de anderen verder. Op dezelfde wijze offerde de vijfde danser acht stukken vlees, de zesde danser vier, en de zevende twee. Tot slot omhels te de achtste danser, de vrouw, de heilige boom. Terwijl ze ging zitten, smeekte ze: "Vader, 'Wakan-Tanka', in dit ene stuk vlees offer ik mijzelf voor u en uw hemel, voor de zon, voor de maan, voor de Morgenster, voor de vier Krachten en voor al het andere."

Ondertussen gingen allen door met dansen en het volk moedigde 'Strekt-zich-uit' aan harder aan zijn riemen te trekken. Dit deed hij tot een van de riemen losscheurde, waarna het hele volk de kreet "Hi ye!" slaakte. 'Strekt-zich-uit' viel, maar het volk hielp hem overeind. Hij danste net zolang door tot ook de andere riem losscheurde. Opnieuw viel hij op de grond, maar hij stond weer op en hief zijn handen ten hemel. Onder luid gejuich hielpen ze hem vervolgens naar de voet van de heilige boom, waar hij werd neergelegd op een bed van salie. Hij rukte loshangende huid weg bij de plekken waar de riemen waren afgebroken, en legde daarvan twaalf stukken aan de voet van de boom. De medicijnmannen legden een geneeskrachtig kruid op zijn wonden en droegen hem naar een schaduwrijke plek om even uit te rusten. Daarna stond hij weer op en danste samen met de anderen verder. Uiteindelijk raakte de man die al een hele tijd met de vier schedels stond te dansen,  er twee kwijt. 'Strekt-zich-uit' gaf opdracht zijn huid in te snijden zodat ook de andere twee schedels los zouden raken. Maar ook zonder de schedels bleef deze man door dansen. Toen scheurde de man die midden tussen de vier palen stond te dansen twee van zijn riemen los. 'Strekt-zich-uit' riep dat ook deze man genoeg had geleden, en met een mes werd zijn huid ingesneden opdat hij ook van zijn twee andere riemen verlost zou raken. Deze beide mannen offerden ieder twaalf stukken van hun vlees aan de boom. Daarna gingen de dansers en ook veel omstanders door met dansen tot de zon bijna onder was. Net voor zonsondergang kregen dansers en trommelaars een pijp aangeboden, ten teken dat hun taak was volbracht en dat ze nu mochten roken. De dansers en de bewaarder van de 'Chanupa Wakan' (heilige pijp) gingen toen aan de Westkant van de hut zitten en de heilige vrouw pakte met beide handen de pijp op die voor haar lag. Ze hield de steel omhoog, liep om de bizonschedel heen en sprak ten overstaan van de bewaarder van de pijp een gebed uit. "0 heilige Vader, heb medelijden met mij! Ik offer deze pijp aan 'Wakan-Tanka'. 0 Grootvader, 'Wakan-Tanka', sta mij bij! Ik doe dit opdat mijn volk moge leven en opdat het zich op gewijde wijze moge vermenigvuldigen."  De vrouw hield de pijp daarna drie keer aan de bewaarder voor, en de vierde keer droeg ze de pijp aan hem over. "How!" zei de bewaarder, toen hij de pijp ontving. Daarna liep hij ermee naar de Noordzijde van de heilige boom en sprak een gebed.

"Hee-ay-hay-ee-ee! Hee-ay-hay-ee-ee! Hee-ay-hay-ee-ee! Hee-ay-hay-ee-ee! Grootvader, 'Wakan-Tanka', gij staat ons nader dan wat ook. Gij hebt gezien wat er vandaag allemaal is gebeurd. Dat is nu volbracht. Ons werk is ten einde. Vandaag heeft een tweevoeter de uitvoering van een zeer heilig ritueel bewerkstelligd, precies zoals gij hem had opgedragen. Deze acht mensen hebben hun lichaam en ziel aan u aangeboden. Door hun lijden hebben zij hun stem naar u doen opgaan. Zij hebben u zelfs stukken van hun eigen vlees aangeboden, die nu hier aan de voet van deze heilige boom liggen. Zij vragen u of het volk het heilige pad des levens mag bewandelen en of het zich op gewijde wijze mag vermenigvuldigen. Aanschouw deze pijp die wij samen met de aarde, de vier Krachten en alle andere dingen aan u hebben aangeboden. Wij weten dat we verenigd zijn met alle dingen in de hemel en op aarde, en dat we eraan verwant zijn. We weten ook dat alle bewegende schepselen net als wij één volk zijn. Wij willen allemaal leven en ons op gewijde wijze vermenigvuldigen. De Morgenster en de dageraad die haar vergezelt, de maan van de nacht en de sterren van de hemel zijn hier allemaal bijeen. Gij hebt ons geleerd hoe wij ons tot al deze dingen verhouden en daarom zijn wij u nu en altijd dankbaar. Mogen wij ons voortdurend bewust zijn van deze verwantschap tussen viervoeters, tweevoeters en gevleugelde. Mogen wij in vreugde en vrede leven! Aanschouw deze pijp die de heilige 'Witte-Bizonkoe-Vrouw' ons volk heeft gebracht. Met deze pijp hebben wij uw wil volvoerd. 0 'Wakan-Tanka', gij hebt uw volk op een heilig pad gezet. Mogen de onzen dat pad met vastberaden en ferme tred bewandelen, hand in hand met hun kinderen. Mogen ook de kinderen van hun kinderen op deze gewijde wijze lopen! Wees genadig, 0 'Wakan-Tanka', voor de zielen die, na hun zwerftocht over de aarde, zijn heengegaan. Mogen deze zielen waardig het weidse witte pad bewandelen dat gij hebt aangelegd! We zullen zo dadelijk de heilige pijp aansteken en oproken in het besef dat deze offergave uiterst wakan is. De rook die opstijgt, zal zich door het hele universum verspreiden en alle wezens zullen zich verheugen."

Daarna gingen de dansers aan de Westkant van de hut zitten. De bewaarder haalde de talkprop uit de kop van de pijp en legde die op gewijde bizonmest. De pijp werd met een gloeiende kool aangestoken en aangeboden aan de zes richtingen. Nadat de bewaarder een paar keer aan de pijp had getrokken, gaf hij hem door aan 'Strekt-zich-uit', die de pijp huilend aannam. Nadat hij ervan had gerookt, gaf hij hem door aan zijn buurman. Toen allen de pijp op deze wijze hadden gerookt, legde 'Strekt-zich-uit' de as langzaam en zorgvuldig in het midden van de heilige offerplaats en sprak een gebed. "0 'Wakan-Tanka', deze heilige plek is de uwe. Hier is alles volbracht. We zijn vol vreugde!"  Twee helpers legden daarna de as van het heilige vuur aan de Oostkant van de hut op de offerplaats. Ditzelfde werd gedaan met de gezuiverde aarde en vervolgens werden alle kransen, huiden, veren en symbolen die tijdens de dans waren gebruikt in het midden van de heilige plek opeengestapeld. Deze dingen waren immers te heilig om te bewaren en moesten aan de aarde worden teruggegeven. Alleen de bizonvachten en de fluitjes van adelaarsbot werden achtergehouden. Deze zullen altijd als bijzonder heilig worden beschouwd, omdat zij tijdens de eerste grote zonnedans werden gebruikt. Bovenop de stapel met heilige voorwerpen werd de bizonschedel geplaatst, aangezien deze schedel ons aan de dood herinnert en ons er tevens op wijst dat er een cyclus is afgerond. Iedereen was blij en voor één keer mochten de kinderen zelfs streken met de ouderen uithalen. Niemand tilde daar zwaar aan, ze werden niet bestraft, omdat alle aanwezigen opgetogen waren. De dansers waren echter nog niet klaar. Zij namen hun bizonvachten op en keerden terug naar de grote vergader tipi waar zij zich op het ritueel hadden voorbereid. Hier deden zij hun kleren uit, op hun lendendoek na, waarna zij de 'Inipi' (zweethut) binnengingen. Alleen de vrouw bleef buiten staan om de ingang te bewaken. De vijf stenen werden gloeiend binnengebracht en de pijp ging de kring rond. Iedereen die de pijp kreeg aangereikt, raakte er eerst een van de stenen mee aan, alvorens ervan te roken. De hut werd afgesloten en 'Strekt-zich-uit' nam het woord.

"Mijn verwanten, ik wil graag iets zeggen. Luister goed! Vandaag hebben jullie een heilige daad verricht door jullie lichamen aan de Grote Geest te schenken. Als jullie terugkeren naar het volk, vergeet dan nooit dat jullie door deze daad geheiligd zijn. In de toekomst zullen jullie het volk leiden en voor deze heilige taak zullen jullie je waardig moeten betonen. Wees het volk genadig, wees goed voor de mensen en houd van ze! Onthoud echter altijd dat jullie Grootvader en Vader 'Wakan-Tanka' jullie naaste verwant is. Naast hem staat jullie Grootmoeder en Moeder, de aarde."  Er werd water over de stenen gegoten en kort daarna, toen de kleine hut geheel gevuld was met stoom en het erg heet was geworden, werd de toegang geopend om de toegestane hoeveelheid water naar binnen te brengen. Voordat de dansers dit water naar hun lippen mochten brengen, werd er eerst sweetgrass ingedaan. Toen de pijp was rondgegaan en de hut was afgesloten, richtte 'Strekt-zich-uit' zich opnieuw tot de dansers. "Vandaag hebben jullie door jullie daden de heilige kring van ons volk versterkt. Jullie hebben een heilig middelpunt gecreëerd, dat altijd bij jullie zal blijven. Bovendien hebben jullie de band met alle dingen in het universum versterkt."

Daarna werd opnieuw water over de stenen gegoten. Terwijl de stoom zich verspreidde, zongen de mannen een heilig lied. Toen de hut voor de derde maal werd geopend, mochten de mannen een slok water drinken. Hierna werd de pijp opnieuw doorgegeven. De hut werd weer afgesloten en terwijl de stoom van de stenen sloeg, zongen de mannen: "Ik doe een stem naar mijn Grootvader opgaan. Ik doe een stem naar mijn Grootvader opgaan. Hoor mij aan. Samen met alle dingen van het universum, Doe ik een stem naar 'Wakan-Tanka' opgaan."  Toen sprak 'Strekt-zich-uit' : "De vier paden van de vier Krachten zijn jullie naaste verwanten. De dageraad en de zon van de dag zijn jullie verwanten. De Morgenster en alle sterren aan de heilige hemel zijn jullie verwanten. Vergeet dit nooit!"  Tenslotte werd de hut voor de vierde en laatste maal geopend en mochten de mannen zoveel water drinken als ze wilden. Toen ze hadden gedronken en gerookt, zei 'Strekt-zich-uit': "Jullie hebben nu vier keer het licht van 'Wakan-Tanka' gezien. Dit licht zal jullie nooit in de steek laten. Onthoud goed dat jullie vier passen van het einde van het heilige pad verwijderd zijn. Maar uiteindelijk zullen jullie dit einde bereiken. Het is goed! Het is volbracht! 'Hetchetu Welo'!"  De mannen keerden vervolgens terug naar de vergader tipi, waar zij rijkelijk van voedsel werden voorzien. Iedereen was blij en gelukkig, want er was iets groots volbracht. In de navolgende winters zou het volk veel kracht aan dit grootse ritueel ontlenen.


Klik op de afbeelding om naar onze dochter website "Kracht- en Totemdieren" te gaan:

Mitakuye Oyasin.

(We are all related)