The Native Circle.

Mitayue Oyasin.

Aware, de droomleraar.

Dit is het verhaal van een man die lang geleden een ontmoeting had met Aware (buidelrat).

Op een dag ging deze man jagen, het liep al tegen de avond. "Ik ga een boskip schieten," zei hij tegen zijn vrouw. "Nou, dan mag je wel opschieten," vond ze.

Nog maar net buiten het dorp hoorde de man een pëtunë opfladderen … saaa saa saarara … Hij verliet het pad en ging dwars door de struiken in de richting van het geluid. Daar was het weer … saaa saa saarara … en jawel … daar zag hij de vogel. "Mooi, die zal zo wel gaan slapen," dacht hij.

Het was al bijna donker en daarom sloop hij wat dichterbij voordat hij schoot. Hij legde aan en … koeihtang … hoorde hij op het moment dat hij schoot, … koeihtang … poeoe … toepoe .. toepoe .. toe, … toepoe toepoe … iemand anders had ook geschoten!

"Wat is dat nou? Wie heeft er geschoten?" dacht hij … koeoe … tumm … de vogel was van zijn tak gevallen. De Trio liep er heen … si …. "Wie is er hier nog meer? Wie is hier nog meer bezig?"

Toen zag hij Aware. "Hallo," zei Aware, "hallo, wie is daar?" "Ik ben hier," antwoordde de verbaasde Trio.

"Zo, ben je hierheen gekomen, mijn kleinzoon?" vroeg Aware, "ben je tevergeefs hierheen gekomen?" "Ja, dat klopt, ik ben tevergeefs hierheen gekomen. Wie heeft hem geschoten, jij?"

"Ja, dat was ik," bevestigde Aware. "O, dan ben je me te vlug af geweest," zei de Trio teleurgesteld.

"Hahaha …." Aware lachte hem in zijn gezicht uit. "Ja, ik ben je te vlug af geweest mijn kleinzoon."

De Trio zag dat Aware hem werkelijk te vlug af geweest was. "Je hebt het goed gezien, mijn kleinzoon. Je bent niet jaloers dat het jouw vlees niet is. Kom maar met me mee, dan gaan we samen eten." "Dat is best," zei de Trio.

Ze gingen nu samen op weg. Het was net alsof ze een echt pad volgden. Ze bukten onder een tak … joeng …en toen was het net alsof ze ergens anders tevoorschijn kwamen … koeroe … onder de stam van een wataki-boom. Daar gingen ze naar binnen … koeroeng.

´Kijk, dit is een mïnnë (dicht rond hutje van een pïjai )," legde Aware uit. "Dit is mijn huis." De vrouw van Aware was er ook. "Kijk oma, ik heb onze kleinzoon meegebracht. En hier heb ik ook een kleine murumuru," zei Aware. Met murumuru bedoelde hij de boskip, omdat de kleur ervan hetzelfde is als de kleur van de murumuru -palm.

"Echt waar?" vroeg de vrouw. "Wie heeft hem geschoten?" "Ik," zei Aware, "ik schoot hem net voordat onze kleinzoon kon schieten. Doordat hij er naar toe kwam, zag ik de vogel voordat hij hem kon zien."

De vrouw kookte de boskip. Voordat ze ervan gingen eten zei Aware tegen zijn gast: "Bewaar de botten om later af te kunnen kluiven, mijn kleinzoon, eet nu alleen het vlees maar op." Dat deden ze, ze aten al het vlees op … tekang …. Toen ze klaar waren deed de vrouw een deksel op de pan met botten en bleven de mannen nog wat met elkaar praten.

"Je kan hier beter tot morgen blijven, mijn kleinzoon. Je kan beter niet voor morgenochtend weggaan. Nu zou je misschien problemen krijgen, een slang zou je misschien bijten. Blijf dus maar tot morgen." stelde Aware voor.

De Trio vond het een goed idee. "Laten we maar gaan slapen," zei Aware, "laten we gaan slapen, mijn kleinzoon, laten we denken. Zo breng ik altijd de nacht door, ik breng de nacht hier anders door. Laten we onszelf van een ziel voorzien, laten we dromen, ja laten we dat doen."

De Trio lag daar met zijn ogen dicht. Hij zei alleen maar "Pëë … pëë …pëë …" en dat zegt een Trio alleen maar als hij niet weet wat hij zeggen moet. "Nee, dat is geen dromen. Als je droomt dan geef je jezelf een ziel, een jaguarziel bijvoorbeeld of een slangenziel. Dat zijn onze gedachten. Wacht maar tot we slapen." zei Aware tegen de verbaasde Trio.

"Echt waar," stamelde de Trio. "Wacht maar tot we slapen. Tot straks …." Toen was het stil … maar niet voor lang. "Hoe zit het nu precies, grootvader," begon de Trio weer. "Wat wil je me nu precies vertellen? Wat bedoel je nu precies met Laten we gaan dromen?"

"Weet je dat dan niet, mijn kleinzoon, weet je dat echt niet?" "Nee, grootvader, ik weet het echt niet. Ik heb er echt geen idee van waar het over gaat." Hoe het mogelijk is dat de Trio dit zei?

Dat zei hij omdat er lang geleden geen dromen bestonden. Vroeger droomden de mensen gewoon nooit. Daarom vroeg hij dus aan Aware wat dromen nu eigenlijk was. "Luister, dit is dromen. Dromen is bijna net als de werkelijkheid. In onze droom is het net alsof we een lichaam hebben, maar geen ziel. Het is echt, mijn kleinzoon, het is net echt." "Echt waar? Hoe bestaat het. Nee, ik heb er geen idee van wat dromen nu eigenlijk is."

Aware probeerde het opnieuw uit te leggen. "Als je door een jaguar gepakt wordt heeft dat te maken met een geest. Als we door een slang gebeten worden heeft dat te maken met de ziel van de slang, alsof we door de pijl van een geest geraakt worden. Als we door een pijl geraakt worden, dan is dat de ziel van de pijl Zo is het echt, het is net alsof je geraakt wordt door de ziel van de pijl. En als we dromen dat we door iemand anders gedood worden, dan heeft het te maken met een jaguar. Als we over een vrouw dromen, dan gaan we achter een vrouw aan, en als we met een vrouw vrijen, dan gaat het over de ziel van dieren, die ons dierendromen geven. In dat geval mag je blij zijn, want het betekent blijdschap. Als we dan de volgende ochtend zeggen: “Ik ga een dier zoeken,” dan vinden we er ook een. Maar als we in onze droom vallen of als het touw van onze boog breekt, heeft dat te maken met onze dood. En als we onze tanden breken, dan heeft dat te maken met de dood van onze vrouw of de dood van onze moeder. En als we in onze droom karapa (olie, vet) op ons hoofd doen, dan heeft dat te maken met onze eigen dood, met ons verdriet, onze tranen. Dat is dromen, mijn kleinzoon." besloot Aware.

"Daar wist ik niets van, grootvader," moest de Trio bekennen. "Echt waar? Wil je het weten? Ga dan maar slapen, ga maar weer slapen, want het is bijna net als slapen." zei Aware. De Trio vroeg zich nog steeds af wat het allemaal te betekenen had maar ten slotte zei hij toch: "Goed, laten we dan maar gaan slapen."

Nadat de man in slaap gevallen was stond Aware op. Hij boog zich over de hangmat van zijn gast heen en terwijl hij zijn hoofd heen en weer bewoog richtte hij zijn felle ogen op het gezicht van de slapende man.

Op dat moment begon de Trio te dromen. "Ëëëëëë … ëëëë …," kreunde hij, "ëëë … help! help! … een jaguar … help!" Helemaal in paniek werd hij wakker. "Mijn kleinzoon, mijn kleinzoon, heb je gedroomd?" vroeg Aware. "Gelukkig …," zuchtte de man toen hij Aware bij zijn hangmat zag. "Dat was nou echt dromen," riep Aware enthousiast.

"Oh, ik was het dus niet echt zelf. Ik heb gezien dat ik door een jaguar gevangen werd." riep Trio "Zie je wel, mijn kleinzoon, zie je wel. Heb ik het niet gezegd?" "Ik had je toch verteld dat ik dit niet kende. Wij kennen dit niet. Trio's weten gewoon niet wat dromen is." "Nou, dan weet je het nu, want nu heb je ze gekregen, nu zijn de dromen ook van jou," verzekerde Aware zijn gast.

De man wist niet wat hij hierop moest zeggen, maar blij was hij in elk geval niet. Ze gingen opnieuw slapen, maar al gauw begon de man weer in zijn slaap te kreunen en te schreeuwen "… ëëëëë .. ëëë … … ëëëë .. ëë …" kreunde hij … en toen maakte Aware hem wakker. "Word wakker, mijn jongen, je hebt gedroomd. Wat heb je gedroomd, mijn kleinzoon?"

"Ik heb gezien dat ze me doodmaakten,' zei de man angstig, ‘ik heb gezien dat de mensen me vermoordden." "Je hebt over een jaguar gedroomd, dit heeft met jaguars te maken," legde Aware nog eens uit.

De Trio kreeg die avond nog meer dromen. Hij zag van alles, hij droomde over van alles. Zo zag hij zichzelf ook een keer met een vrouw en toen hij dat aan Aware vertelde, zei die tegen hem dat het met jachtbuit te maken had. "Dat is prachtig, mijn jongen, je hebt over je jachtbuit gedroomd."

Even later … "Ik heb gezien dat een slang me beet, grootvader." "Mooi, dat heeft te maken met een vrouw," legde Aware uit, "je gaat trouwen!"

Aware liet zijn gast alle mogelijke dromen zien. Ten slotte zei hij: "Nu gaan we slapen. Het is klaar, nu bezit jij ook alle dromen." Zo gaf Aware dromen aan de Trio's maar eerst, heel, heel lang geleden dus wisten we niet wat dromen was.

De verteller Tuhtinpë zegt dat onze voorouders wisten dat we de dromen van Aware, een wïrïpë (bosgeest), gekregen hebben.

's Morgens wilde de Trio weer naar huis. "Ik ga weer," zei hij. "Dat is best, mijn kleinzoon, maar wacht even. Laten we eerst nog een keer samen eten," stelde Aware voor. De vrouw van Aware haalde het deksel van de vleespan af. Tot zijn stomme verbazing zag de dromer dat er weer vlees op de botten zat!

"Nou, zeg het maar. Wat wil je, mijn kleinzoon? Wil je dit? Wat heb je liever, de dromen die ik je gegeven heb of dit vlees? Zeg maar wat je wilt." "Ik heb geen idee, grootvader, maar ik kan het vlees niet meer kiezen. Ik kan het niet nemen, hoewel ik het graag zou willen."

"Ik geef het je, jongen. Ik geef het je, maar ja, je hebt eerst de dromen genomen. Als je voor het vlees gekozen had, dan zou je dat gekregen hebben en daar zou je het meest aan gehad hebben. Dan zou je het belangrijkste gekregen hebben." "Ja, maar dat is jouw schuld, grootvader, want hier heb je me niets over verteld. Je hebt gisteren niet gezegd: Dit zal er met de botten gebeuren, morgen zal er weer vlees op de botten zijn. Dat heb je niet tegen me gezegd. Je hebt niet gezegd: Morgen zullen we het nog een keer eten. Zoiets heb je niet tegen me gezegd, grootvader."

"Ja, dat is waar," moest Aware toegeven. Maar goed, nu was het vlees er dan wel. Ze aten het tot verbazing van de Trio voor de tweede keer. "Zo is hij dus," dacht hij.

Na het eten ging hij naar huis."Ik heb geen boskip gevangen," zei hij tegen zijn vrouw. "Ik heb er wel een gevonden maar iemand anders was me net te vlug af." "Wie was dat?" wilde zijn vrouw weten.

"Een oude man, Aware heet hij." Hij vertelde alles van zijn ontmoeting en zijn bezoek aan het dorp van Aware. Hij vertelde ook alles over de dromen die hij gekregen had. Toen ze die avond gingen slapen kreeg de man opnieuw een droom.

Toen hij weer wakker was vroeg zijn vrouw "Waarom heb je hier toch voor gekozen? Wat is er met je aan de hand? Waarom heb je voor die akelige dromen gekozen? Je ligt steeds te kreunen als je slaapt. Vroeger sliepen we altijd zo rustig samen."

"Nee, jij zal ook dromen krijgen," zei de man. "Jij zal ook gaan dromen. Ik heb het verkeerde gekozen en dat zal hij ook aan jou geven." En dat gebeurde ook. Aware bracht zijn dromen ook naar de vrouw van de Trio en sinds die tijd hebben alle mensen dromen.

De man die ze als eerste gekregen had vertelde erover aan zijn familie. "Dat betekent deze droom en dat betekent die droom. Als je een tand breekt, dan gaat je vrouw dood. Dat betekent deze droom, dat betekent …"

Toen zijn vrouw sliep begon ze te kreunen … "Ik word gepakt door een jaguar," kreunde ze. "Juist, dat heeft met geesten te maken," vertelde haar man. "Oh, ik zie dat ik in mijn droom vermoord word," riep ze even later. "Dat heeft met een jaguar te maken," zei hij. "En als je door een doren gestoken wordt, is dat de ziel van een slang."

Alles wat Aware hem had laten zien en alles wat hij van hem geleerd had, vertelde de Trio door aan zijn familie.

Wil je dit verhaal graag hebben, klik dan op de link hier naast (klik hier), je krijgt dan een pdf-bestand dat je kunt opslaan.

Klik op de afbeelding om naar onze dochter website "Kracht- en Totemdieren" te gaan:

Mitakuye Oyasin.

(We are all related)